İlham

“Objektif gerçeklik” kavramını sorgulatan deney

Yaşam içerisinde bazı şeylerin tek bir gerçekliği yok mudur? Örneğin ayağınıza büyük bir taş düşeceğini bilseniz bunun canınızı acıtacağından emin olursunuz çünkü taş sert ve ağırdır, bu hiç göreceli bir durum değildir. İşte tam bu noktada, Massimillano Proietti tarafından tüm gerçekleri değiştirecek bir deney gerçekleştirildi. Bu deneyle çoklu gerçeklik kavramı, kuantum bir ortamda sağlandı.

Aslında bu deneyin temeli 1961 yılında Nobel ödüllü fizikçi Eugene Wigner tarafından atıldı. Wigner arkadaşının adını verdiği bu deneyde iki foton inceledi. Enerji parçacıkları, ölçüm yapıldığında iki konumda olurlar; ya yatay ya da dikey. Ancak kuantum mekaniğindeki fotonlara bakıldığında “süperpozisyon” adı verilen bir pozisyonda bulunuyorlar. Yani parçacığın hem yatay hem de dikey olduğu bir pozisyondan bahsediyoruz.

Deneyin devamında, deneyde bulunan kişi, parçacığı gözlemleyerek onu dikey ya da yatay konuma getiriyor. Böylece diğer fotonunda, girişim deneyi adlı basit bir test ile halen süperpozisyonda olduğu kanıtlanıyor. Yapılan her iki deneyde de kesin sonuçlar elde ediliyor ve çoklu gerçeklik aslında eş zamanlı doğrulanmış oluyor. Fakat 1961’de yapılan bu deney düşsel olarak tamamlanmış olduğundan bunun mümkün olabilirliğini kanıtlamak Wigner’ın arkadaşı Massimillano Proietti’ye düştü.

Kuantum kaynaklı 6 enerji parçacığı bu deneyin gerçekleşmesi için kullanıldı. Bu parçacıklar (nedeni halen açıklanamadı) birbirlerinden 9 milyon kilometre uzakta olmalarına rağmen iki parçacıktan biri aşağı indirildiğinde diğeri anında yukarı çıktı.

Artık düşsel olmaktan çıkan bu deneyde, gözlemlenen bir parçacığın yatay ya da dikey konumda olduğu diğer fotonun ise halen süperpozisyonda olduğu gözlemlendi.

Proietti, çok fazla yapılan deney tekrarı ve farklı gözlemlere karşı sonucun değişmediğini açıkladı. Tabii bu durumda akıllara kuantum mekaniğinde gerçekleşen deneylerin objektifliğinin sorgulanabilirliği geldi.

Eğer tek bir gerçeklik yoksa; fizik, kimya gibi bilim dallarında daha önce kanıtlanmış olan bir çok gerçeklik ve hatta kuantumun gerçekliği, ne kadar doğru ve ne kadar güvenilir?

Paylaş
Etiketler
Close