Genel

Robotlar duygularımızla mı oynuyor?

Teknoloji hızla evrim geçirirken insanlar olarak buna o denli çabuk adapte olamıyoruz. Teknolojiyi kullanma konusunda çok sıkıntı çekmesek de teknolojik cihazlara “davranma” anlamında kolay olanı seçiyoruz. Akıllı telefonları, bilgisayarları ya da televizyonları da “insan” gibi görüp ona göre tepki veriyoruz.

Hal böyle olunca teknolojik cihazlarla aramızda bir bağ oluşuyor. Stanford Üniversitesi’nden Byron Reeves ve Clifford Nass bunu “media equation” olarak adlandırıyor. Araştırmacıların teorisine göre, cihazları tıpkı insanlar gibi ele alıp onlarla sosyal ilişkiler kuruyoruz. Örneğin kadın sesine sahip bir chatbot’a farklı, erkek olana farklı davranabiliyoruz. Veya ekranda izlediğimiz bir şeye, gerçek hayatta gördüğümüzden çok farklı tepkiler vermiyoruz.

Yeni bir araştırma da bu teoriyi iyice güçlendiriyor. Alman araştırmacıların gerçekleştirdiği çalışma, insanların bir robotun “fişini çekme” konusunda nasıl davranış göstereceğini ele alıyor. Çalışmada robotun duygusal tepkisinin insanlar üzerinde etkisi olup olmadığını sorgulanıyor.

Robotların manipülasyon gücü

Araştırmacılar gerçekleştirdiği deneyde 85 katılımcıdan Nao isimli robotu kullanarak iki basit görevi yerine getirmesini istedi. Görevlerden biri sosyal (basit bir soru-cevap oyunu), diğeri fonksiyon (takvim oluşturma) odaklıydı.

Sosyal görev sırasında robot, “Pizza çok iyi seçim. Bir keresinde boyum kadar büyük bir pizza yemiştim.” gibi daha “insani” cevaplar verirken, fonksiyon odaklı görevdeyse, “Pizza tercih ettin. Bu iyi. Devam edelim.” gibi robotik cevaplar verdi.

Katılımcılara bu görevleri Nao’yu geliştirmek için yaptıkları söylenmişti. Ama işin aslı öyle değildi. Araştırmacılar görev bittikten sonra katılımcılara isterlerse robotu kapatabileceklerini söyledi.

Katılımcıların yarısı robotu kapatmaya yeltenirken herhangi bir tepkiyle karşılaşmadı. Ancak diğer yarısı tam kapatacakları sırada Nao hayatı için yalvararak onları vazgeçirmeye çalıştı. (“Lütfen beni kapatma! Yeniden geri gelememekten çok korkuyorum!”) Bu durumda 13 katılımcı robotu kapatmaktan vazgeçti. Üstelik o ana kadar robot herhangi sosyal bir davranış sergilememişti.

Bu çalışma, robotlar tarafından manipüle edilmeye yatkın olduğumuz anlamına gelebilir. Ancak araştırmacıların da bunda payı büyük. Zira insaları beklemedikleri anda vurarak onları yönlendirmeye çalıştılar. Robotların gerçekten akıllanacağı senaryolarda ise onların zaten insan gibi davranmalarını bekleyeceğimiz için tepkilerimiz muhtemelen daha doğal ve yerinde olacaktır.

Paylaş
Etiketler

gelecek.tech

Teknolojinin dokunduğu her konuda ilham alabileceğiniz teknolojik yaşam platformu.

İlgili yazılar

Close