Genel

Yapay zekanın konuşma özgürlüğü olmalı mı?

Botla konuşup konuşmadığımızı bilmeye hakkımız var mı? Peki ya botun bu bilgiyi sizden saklama hakkı var mı? Bu sorular, Google’ın bu ayın başlarında tanıttığı Duplex ile iyice su yüzüne çıktı. Google I/O konferansında yapay zekaya kattığı özellikleri sergileyen teknoloji devi, insan gibi konuşarak kuaförden randevu almayı başaran botuyla herkesi şaşırtmıştı. Bu gelişmeyle birlikte botlar ve konuşma özgürlüğü tartışması da başlamış oldu.

Botlar, ilk bakıldığında, insan tarafından kontrol edilen çevrimiçi hesaplardan ibaret gibi görünüyor. En azından ilk başlarda öyleydi. Ancak yapay zekayla desteklenen bu botlar artık tüm internete yayılmış durumda. Bazı insanlar yasal olarak bu botları insanlardan ayrı tutmaya çabalarken, bazıları bunu yapmanın botun özgür konuşma hakkını ihlal ettiğini düşünüyor. Özellikle Amerika’da şu sıralar, anayasanın birinci kuralı olan “free speech” yani fikrini özgürce söyleme özgürlüğünden botların da faydalanması gerekip gerekmediği konuşuluyor.

İki tarafın savundukları şeylere bakarak fikri biraz daha derinleştirelim:

Botları Susturun

Çocuklara ilişkin medya ve teknoloji üzerine kar amacı gütmeyen bir kuruluş olan Common Sense Media, Facebook ve Twitter’da toplamda 100 milyon bot hesabın bulunduğunu ve bu hesapların internette kaosa yol açtığı görüşünde:

“Rus botların Amerikan seçimlerindeki yıkıcı etkisi malum… Botların liselerdeki silahlı çatışmalardan öğrencilerin elektronik sigara kullanmasına, ırkçılığı teşvik etmesinden Kenya ve Meksika’daki insan hakları ihlallerine kadar birçok olumsuz etkisi var.”

Senatör Robert M. Hertzberg de çevrimiçi botların güven kaybına yol açtığını düşünüyor. Konuyla ilgili basın açıklaması yapan Hertzberg’e göre botlar sahte haberlerin de birincil müsebbibi.

Hertzberg bu sorunlara çözüm olaraksa Bolstering Online Transparency Act (B.O.T. Act), yani Çevrimiçi Şeffaflık Yasası (B.O.T. Yasası) gibi botun kendini tanımlamasını zorunlu kulan bir yasa tasarısı öneriyor.

“Gerçek kişilerle mi konuştuğumuzu yoksa yanıltılmış mı olduğumuzu bilmeliyiz. Botlardan tamamen kurtulabileceğimiz bir yol yok, bunu amaçlamıyoruz da, ancak şu anda ortam adeta Vahşi Batı ve hiç kimse kuralları bilmiyor. Bu yasa doğru yönde bir adım olacak.”

Bırakın Konuşsunlar

Dijital özgürlükleri korumak için kurulan kar amacı gütmeyen Electronic Freedom Foundation (EFF), B.O.T. yasasına karşı çıkarken yapay zeka için özgürlük istiyor. Birçok botun, içerik üreticileri için bir çıkış noktası olduğunu ve bazı durumlarda, botun bir bot olduğu gerçeğini açıklamanın, içerik üreticilerinin kendilerini ifade etme yeteneğini engelleyebileceğini öne sürüyor:

“Botlar her türlü konuşma faaliyetleri için kullanılabilir. Şiir, politika, hiciv, insanlarla veya diğer botlarla dalga geçmek için bile… Bunu ifşa etmek, işi bunun üzerine kurulu olan, hatta işi belki de botun bot olduğunun anlaşılmaması üzerine kurulan geliştiriciler için işlerini yapmaya engel teşkil edecektir.”

EFF, seçimlerle ilgili endişeleri kabul ediyor ve bu alanda kullanılan botların tanımlanmasını savunuyor. Ancak bütün sosyal botları bir B.O.T. Yasası altında değerlendirmenin yasalara aykırı olduğunu belirtiyor.

Botun söylemlerinin, doğrudan yaratıcısının düşüncelerini yansıttığı gibi bir durum yok. Öte yandan anayasada da konuşma özgürlüğünü kısıtlayan bir yasa çıkarılamayacağı açıkça yer alıyor. Ve yasada “insan” kelimesi geçmiyor.

Paylaş
Etiketler

gelecek.tech

Teknolojinin dokunduğu her konuda ilham alabileceğiniz teknolojik yaşam platformu.

İlgili yazılar

İlginizi çekebilir

Close
Close